एजेन्सी । इजिप्टका वैज्ञानिकहरूले चार करोड ३० लाख वर्षअगाडि अस्तित्वमा रहेको चारखुट्टे ह्वेलको एउटा नयाँ प्रजाति पहिचान गरेका छन्। वैज्ञानिक नाम “फिओमिसेटुस अन्युबिस” दिइएको उक्त ह्वेल उभयचर थियो अर्थात् जल र भूमि दुवै ठाउँमा विचरण गर्थ्यो। उक्त ह्वेलको जीवावशेष इजिप्टको वेस्टर्न डिजर्टमा फेला परेको हो।
उक्त ह्वेलको खप्पर प्राचीन इजिप्टमा मृत्युका देवताका रूपमा पूजित स्यालको टाउको भएका अन्युबिससँग मिल्दोजुल्दो छ। त्यसैले यो प्रजातिको वैज्ञानिक नाम तिनै मृत्युदेवको नाममा राखिएको छ।
आधुनिक ह्वेलका पुर्खाहरू भूमिमा बस्ने मृगजस्ता स्तनपायी जीवबाट एक करोड वर्षको अवधिमा विकसित भएका हुन्। फिओमिसेटुस अन्युविसको तौल झन्डै ६०० केजी र लम्बाइ तीन मिटर भएको र सिकार समात्न आवश्यक पर्ने भएकाले त्यसको च्यापु बलियो भएको प्रोसीडिङ्स अफ द रोयल सोसाइटीमा प्रकाशित शोधमा उल्लेख छ।
चारवटा खुट्टा भएको उक्त ह्वेल जमिनमा हिँड्न र पानीमा पौडिन सक्थ्यो। इजिप्टको फायुम डिप्रेशनमा फेला परेको आंशिक अस्थिपञ्जरको मन्सूरा विश्वविद्यालयमा विश्लेषण गरिएको थियो। त्यो क्षेत्रमा अहिले मरुभूमि भए पनि पहिला समुद्र थियो। त्यहाँ धेरै जीवावशेष फेला पर्ने गरेको छ। “फिओमिसेटुस अन्युबिस ह्वेलको एउटा महत्त्वपूर्ण नयाँ प्रजाति हो अनि इजिप्ट र अफ्रिकाको जीवाश्मविज्ञानका लागि एउटा महत्त्वपूर्ण खोज पनि हो,” प्रमुख शोधकर्ता अब्दुल्लाह गोहरले समाचारसंस्था रोएटर्ससँग भने। कति दुर्लभ? खु्ट्टा भएका ह्वेल फेला परेको यो पहिलो पटक हैन। तथापि फियोमिसेटुस अन्युबिस अफ्रिकामा फेला परेको प्रारम्भिक किसिमसको अर्धजलचर ह्वेल भएको विश्वास गरिएको छ।
पाँच करोड वर्षअघि दक्षिण एशियामा ह्वेलको उद्विकास भएको ठानिन्छ। पेरुमा सन् २०११ मा वैज्ञानिकहरूले चार करोड ३० लाख वर्ष पुरानो चारखुट्टे ह्वेलको जीवाश्म भेटेका थिए। उक्त ह्वेलका औँलाका बीचमा जालो थियो र खुट्टामा खूरहरू पनि थिए।
