काठमाडौं । अन्तर्राष्ट्रिय मुद्राकोष (आईएमएफ) ले नेपालको अर्थतन्त्रमा सुधारका प्रारम्भिक संकेतहरु देखिएको जनाएको छ ।
नेपालको अर्थतन्त्रको अवस्था र आईएमएफले सहयोग गरेको विस्तारित कर्जा सुविधा (ईसीएफ)को कार्यान्वयनका बारे छलफल गर्न सेप्टेम्बरको ११ देखि २२ सम्म नेपालमा बसेको आईएमएफ टोलीले यस्तो निस्कर्ष निकालेको हो ।
कर्जाको विस्तारमा सुधार हुँदै गए पनि अझै पनि यो नोमिनल आर्थिक वृद्धिभन्दा निकै तल रहेको आइएमएफले बताएको छ । वस्तुको मूल्यमा आएको कमी तथा कमजोर मागका कारण गत आर्थिक वर्षको अन्त्यमा मूल्यवृद्धि ३.६ प्रतिशत रहेको आइएमएफले जनाएको छ ।
बलियो रेमिट्यान्स, पुनरुत्थान हुँदै गएको पर्यटन तथा अझै बढ्न नसकेको आयातका कारण विदेशी मुद्राको सञ्चिति निरन्तर बढिरहेको आईएमएफको भनाइ छ । तर, दिगो, बलियो तथा समावेशी आर्थिक वृद्धिको बाटोमा मुलुकलाई लैजानका लागि सुधारको गतिलाई बढाउनुपर्ने आइएमएफको सुझाव छ । ‘यसका लागि सार्वजनिक खर्चको कार्यान्वयनलाई तीव्रता दिनु, आन्तरिक राजस्व परिचालनलाई अझै बलियो बनाउनु तथा बालबालिकाको अनुदानको भुक्तानी तत्काल हुनुपर्छ’, आईएमएफले जनाएको छ ।
१० ठूला बैंकको सम्पतिको मूल्यांकन तत्काल गर्नुपर्ने
आईएमएफले १० वटा ठूला बैंकको एसेट पोर्टफोलियो रिभ्यु तत्काल गर्नुपर्ने कुरामा जोड दिएको छ । बैंकहरुको खराब कर्जा बढ्दै गएको तथा पुँजीको अभाव रहेको अवस्थामा निरन्तरको अनुगमन आवश्यक रहेको आइएमएफले जनाएको छ ।
बचत तथा ऋण सहकारीको जोखिमलाई सम्बोधन गर्ने कामलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने पनि उसले बताएको छ । सम्पत्ति शुद्धिकरणसम्बन्धी ऐनमा भएको हालैको संशोधनलाई आईएमएफले स्वागत गरेको छ तर नेपाल राष्ट्रबैंक ऐनमा संशोधन तथा राष्ट्रबैंकको बाह्यलेखापरीक्षणलाई उसले प्राथमिकतामा राख्न भनेको छ ।
लगानी सहजीकरण ऐनले नेपालमा लगानीको वातावरणमा सुधार ल्याउने अपेक्षा उसले गरेको छ । आईएमएफसँग गरेका सुधारका लागि नेपालका निकायहरुको प्रयासलाई आईएमएफले स्वागत गरेको छ ।
सुधारका लागि भएका कामबारे ईसीएफको पाँचौँ समीक्षामा औपचारिक रुपमा मूल्यांकन गरिने बताइएको छ । नेपालले आईएमएफसँग करिब ४० करोड अमेरिकी डलरको विस्तारित कर्जा सुविधा लिएको छ, जसको चौथो किस्ता नेपालले लिइसकेको छ । आइएमएफको टोलीसँग एसिया प्यासिफिक विभागकी उपनिर्देशक रुपा दत्तागुप्ता पनि थिइन् । टोलीले अर्थमन्त्री विष्णुप्रसाद पौडेल, गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीलगायतसँग भेटघाट गरेको थियो ।
